برای مثال بازدید رهبر شهید از نمایشگاه توانمندیهای تولیدی کشور در بهمن 1401، تنها یک بازدید تشریفاتی نبود. ایشان پس از مشاهده دستاوردهای بخشهای مختلف فرمودند: ««سال گذشته، در دیدار با فعّالان اقتصادی ــ که شاید بعضی از شماها هم آنجا بودید یا نبودید ــ مطالبی ما گفتیم، مطالبی دوستان گفتند، بهره بردیم و نتیجه شاید این شد که من امسال شعار سال را این قرار دادم: «تولید؛ دانشبنیان و اشتغالآفرین»؛ این شاید تا حدودی متأثّر بود از اظهارات دوستان در آن جلسهای که سال گذشته داشتیم. امسال، در این نمایشگاهی که دو روز قبل از این اینجا تشکیل شد و من رفتم نگاه کردم، دیدم کارهای خوبی شده؛ هم در زمینهی مسائل دانشبنیان، هم در زمینهی بحث اشتغالآفرینی و کارآفرینی، نسبتاً کارهای خوبی انجام گرفته.» این نگاه نشان میدهد که از منظر ایشان، پیشرفت در کشاورزی نیز باید بر پایه دانش، فناوری و نوآوری استوار باشد؛ مسیری که میتواند بهرهوری را افزایش داده و امنیت غذایی کشور را تقویت کند.
آنچه در روایت وزیر وقت جهاد کشاورزی از این بازدید اهمیت بیشتری پیدا میکند، دقت و اشراف رهبر شهید بر مسائل تخصصی کشاورزی است. به گفته وی، هنگام ارائه گزارش درباره کشاورزی دیم، رهبر انقلاب «سؤالات خیلی دقیقی درباره نقش کشاورزی دیم و لزوم افزایش فعالیت دیمزارها در حوزه امنیت غذایی» مطرح کردند و حتی به یکی از مهمترین چالشهای این بخش یعنی نبود آمار و دادههای دقیق اشاره داشتند. این حساسیت نشان میدهد که مدیریت امنیت غذایی، بدون برخورداری از اطلاعات دقیق و نظام رصد هوشمند امکانپذیر نیست.
در همین چارچوب، ایجاد رصدخانه کشاورزی، توسعه بانکهای اطلاعاتی و حرکت به سمت تصمیمگیری مبتنی بر داده، صرفاً یک اقدام مدیریتی نیست، بلکه تحقق همان نگاهی است که بر شناخت دقیق ظرفیتهای تولید داخلی تأکید دارد که امروز به مرحله اجرایی رسیده است.
یکی دیگر از محورهای مهم این الگو، تعیین افق بلندمدت برای بخش کشاورزی است. وزیر وقت جهاد کشاورزی در تشریح برنامههای این وزارتخانه تصریح میکند: آقا فرمودند که یک قلهای تعیین کنید راه گم نشود. قلهی ما اقتدار غذایی در جنوب غرب آسیاست. ما باید تولیدات غذایی را افزایش بدهیم.
این عبارت، تفاوت میان «امنیت غذایی» و «اقتدار غذایی» را به خوبی نشان میدهد. امنیت غذایی به معنای تأمین نیاز داخل است، اما اقتدار غذایی، جایگاهی فراتر دارد؛ جایگاهی که در آن کشور علاوه بر تأمین پایدار نیاز داخلی، در بازارهای منطقهای نیز نقشآفرین و اثرگذار باشد و از ظرفیت تولید غذا به عنوان یکی از مؤلفههای قدرت ملی بهره ببرد.
در همین مسیر، توسعه صادرات محصولات کشاورزی، گسترش دیپلماسی غذایی، رفع موانع صادرات به کشورهای همسایه و بازارهای هدف، افزایش تولید بذرهای جدید، توسعه شرکتهای دانشبنیان کشاورزی و ایجاد دهکدههای نوآوری، همگی اجزای یک نقشه راه واحد هستند؛ نقشهای که هدف نهایی آن افزایش توان تولید و تبدیل کشاورزی به یکی از پایههای اقتدار کشور است.
تأکید رهبر شهید بر دانشبنیان شدن تولید نیز در همین چارچوب معنا پیدا میکند. افزایش سهم شرکتهای دانشبنیان کشاورزی، توسعه مراکز رشد و بهرهگیری از فناوریهای نوین، تنها به معنای نوسازی یک بخش اقتصادی نیست، بلکه تضمینکننده افزایش بهرهوری منابع آب، خاک، بذر و نهادهها و در نهایت پایداری امنیت غذایی کشور خواهد بود.
امروز بیش از هر زمان دیگری روشن است که امنیت غذایی، موضوعی مقطعی یا محدود به تولید محصولات کشاورزی نیست؛ بلکه راهبردی ملی برای حفظ استقلال کشور است. الگویی که رهبر شهید در این حوزه ترسیم کردند، از تولید دانشبنیان آغاز میشود، بر دادههای دقیق و برنامهریزی علمی تکیه دارد، افزایش تولید را دنبال میکند و در نهایت، افق «اقتدار غذایی» را به عنوان قله حرکت کشور معرفی میکند؛ مسیری که تحقق آن میتواند جایگاه ایران را در منطقه و جهان بیش از پیش ارتقا دهد.
نویسنده:
منبع: تسنیم
