در این مراسم، جمعی از مسئولان و کارشناسان حوزههای حقوقی و قضایی حضور داشتند و درباره ابعاد مختلف پیگیریهای حقوقی و بینالمللی و روند انتقال مسائل از میدان به عرصههای قضایی و بینالمللی به بحث و تبادل نظر کردند.
حسن عبدلیانپور، رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه، در همایش «پیگیری بینالمللی؛ از میدان تا محکمه» با اشاره به حضور کارشناسان در جریان جنگ اخیر، از آغاز فرآیند مستندسازی وقایع و جنایات جنگی در سراسر کشور خبر داد.
حضور کارشناسان در میدان جنگ
عبدلیانپور با اشاره به حضور تعدادی از کارشناسان در مناطق درگیر جنگ گفت: تعدادی از این عزیزان و دوستان، در اثنای جنگ میدانی و فیزیکی در صحنه حضور پیدا کردند. همان روزی که ما در آنجا بودیم، ۹۰ نقطه از سوی آمریکاییها مورد تجاوز قرار گرفته بود.
وی افزود: امروز شاهد هستیم که همین عزیزان با ما همکاری میکنند و حتی قویتر از گذشته پای کار هستند. یکی از اقدامات مهمی که انجام دادیم، مستندسازی موضوعات و وقایع در جغرافیای مختلف کشور است.
اعلام آمادگی ۱۹ هزار کارشناس
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه با اشاره به فراخوان این مرکز برای مشارکت کارشناسان در فرآیند مستندسازی اظهار کرد: در سراسر جغرافیای کشور یک فراخوان اعلام کردیم و ۱۹ هزار کارشناس اعلام آمادگی کردند که جای تشکر و قدردانی دارد.
وی ادامه داد: جلسهای با حضور تعدادی از این کارشناسان برگزار کردیم و درباره ضرورت پیگیری پروندههای بینالمللی و نقش کارشناسان در این فرآیند توضیحاتی ارائه شد.
تجربه پیگیری پرونده جنایات جنگی
عبدلیانپور با اشاره به سابقه پیگیری پروندههای مرتبط با جنایات جنگی گفت: اگر در یک مقطع از تاریخ، سابقه خوبی در پیگیری پروندههای قدیمی و جنایاتی که در جنگ تحمیلی علیه کشورمان رخ داده است داریم، باید از این ظرفیت استفاده کنیم.
وی با اشاره به پرونده شهدای زمین فوتبال نیز گفت: این پرونده از جمله مواردی بود که مطالبه جدی امام شهید بود و ایشان دستور داده بودند که موضوع پیگیری شود، اما در مقطعی نسبت به آن غفلت شده بود.
رئیس مرکز وکلا افزود: خدا رحمتشان کند. در آن دیدار فرمودند که تا الان کوتاهی کردیم، ولی از این به بعد کوتاهی نکنید. ایشان نسبت به موانع و مشکلات اشراف داشتند و بر ضرورت پیگیری این موضوع تأکید میکردند.
تأکید بر پیگیری حقوقی در عرصه بینالمللی
عبدلیانپور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت پیگیری حقوقی وقایع اخیر در مجامع بینالمللی گفت: امروز باید از ظرفیتهای کارشناسی و حقوقی کشور برای مستندسازی دقیق وقایع و پیگیری آنها در مراجع قانونی و بینالمللی استفاده کنیم.
وی همچنین با اشاره به اظهارات وزیر خارجه آمریکا درباره تشکیل یک سازوکار یا محکمه قانونی بینالمللی، بر اهمیت پیگیری حقوقی و مستند وقایع در عرصه بینالمللی تأکید کرد.
اعلام آمادگی برای همکاریهای بینالمللی در مستندسازی جنایات
عبدلیانپور با اشاره به تلاشهای انجامشده برای آغاز همکاریهای حقوقی بینالمللی گفت: از طرف مقابل خواستیم پروپوزال و پیشنهادهای خود را ارائه کند تا به یک توافق برسیم و کار را آغاز کنیم. در همین مسیر، موضعگیریهایی نیز انجام شد مبنی بر اینکه اجازه چنین اقداماتی داده نخواهد شد؛ اما ما با افرادی مواجه هستیم که در این مدل جنایت حضور دارند و کوتاه نمیآیند.
وی افزود: با وجود اینکه برخی به قانون و مستندسازی تن نمیدهند، ما کار خودمان را انجام دادیم و در کوتاهترین زمان ممکن مستندات را تهیه کردیم. وقتی موضوع را خدمت ریاست محترم قوه قضاییه ارائه کردیم، تأکید شد که با مستندات قوی و استانداردشده مرکز وکلا، میتوانیم پروپوزال ایران را ارائه کنیم.
رئیس مرکز وکلا ادامه داد: پیشنهاد ایران ارائه شده و به یک توافق اولیه رسیدهایم و انشاءالله کار را آغاز خواهیم کرد. چند کشور نیز در نظر گرفته شده و تفاهمهای اولیه صورت گرفته است. تلاش کردهایم بهترین حالت ممکن را برای پیشبرد این موضوع پیشبینی کنیم.
تشکیل ظرفیت حقوقی با مشارکت وکلای بینالمللی
عبدلیانپور با اشاره به رایزنیهای صورتگرفته با حقوقدانان کشورهای مختلف گفت: در یکی از کشورها، جمعی از وکلای ۲۸ کشور حضور داشتند و موضوع را با آنها مطرح کردیم. تلاش کردیم از ظرفیت وکلایی که با حقوق بینالملل و صلاحیت جهانی آشنایی دارند، استفاده کنیم.
وی با اشاره به ظرفیت علمی و تخصصی حقوقدانان ایرانی افزود: از استاد دکتر ابراهیمی که از مفاخر علم حقوق و از وکلای قدیمی مرکز هستند، تشکر میکنم. یک مجموعه حقوقی تشکیل دادیم و عزیزانی مانند آقای کلانتری نیز در حوزه کارشناسی و مدیریت این فرآیند همکاری کردند.
حضور کارشناسان در نخستین ساعات حادثه
رئیس مرکز وکلا با اشاره به حضور کارشناسان این مرکز در مناطق آسیبدیده گفت: در برخی استانها، از جمله فارس و اصفهان، دوستان ما با وجود وسعت و طولانی بودن مسیر شهرستانها، بلافاصله پس از وقوع حوادث در محل حاضر شدند.
وی ادامه داد: در یکی از موارد، روز پس از وقوع حادثه، به همراه ۱۱ یا ۱۲ نفر از کارشناسان مرکز در استان فارس حضور پیدا کردیم. شرایط بسیار دشوار بود و در محل، قطعهای از پیکر مطهر یکی از قربانیان را مشاهده کردیم. با این حال، دوستان ما با سرعت عمل و تخصص خود، فرآیند کارشناسی و مستندسازی را آغاز کردند.
عبدلیانپور با اشاره به شهادت شماری از قضات، وکلا و کارشناسان در جریان این حملات گفت: در همان دادگستری، دو قاضی و چند وکیل و کارشناس به شهادت رسیدند. این اتفاقات نشان میدهد که ضرورت مستندسازی و پیگیری حقوقی این جنایات تا چه اندازه جدی است.
مطالبه اقدام عملی از حقوقدانان کشورهای بریکس
وی با طرح این پرسش که واکنش جامعه حقوقی بینالمللی به چنین حوادثی چه باید باشد، گفت: مطالبه ما از حقوقدانان بریکس این بود که اگر چنین حادثهای در کشور شما رخ میداد، انتظار شما چه بود؟ ما خواستار اقدام عملی و استفاده از ظرفیتهای حقوقی برای پیگیری این جنایات هستیم.
عبدلیانپور افزود: خوشبختانه آنها نیز به این مطالبه پاسخ مثبت دادند و ما با طراحیهای خاص، پروژهای را برای پیگیری حقوقی این موضوع ایجاد کردیم.
مستندسازی فنی آثار حملات و تسلیحات
رئیس مرکز وکلا در بخش دیگری از سخنان خود به مستندسازی فنی آثار حملات اشاره کرد و گفت: در جریان حضور کارشناسان در میدان، بررسیهای تخصصی درباره تسلیحات و موشکهای استفادهشده نیز انجام شد. کارشناسان ما آثار بهجامانده را بررسی و مستندات لازم را تهیه کردند.
وی ادامه داد: در یکی از موارد، کارشناسان پس از بررسی آثار انفجار، به این نتیجه رسیدند که موشک پیش از رسیدن به سطح زمین و در فاصله نزدیک به زمین منفجر شده است. آثار و قطعات ناشی از این انفجار نیز مورد بررسی و مستندسازی کارشناسی قرار گرفت.
عبدلیانپور با اشاره به آثار جسمی و انسانی حملات گفت: تصاویر و مستنداتی که از این حوادث تهیه شده، ابعاد بسیار تلخ و تکاندهندهای از جنایات رخداده را نشان میدهد. این مستندات میتواند در روند پیگیریهای حقوقی و بینالمللی مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: هدف ما این است که مستندات با بالاترین استانداردهای کارشناسی تهیه شود تا در صورت طرح موضوع در مراجع حقوقی و بینالمللی، از اعتبار و قابلیت استناد لازم برخوردار باشد.
نویسنده:
منبع: مهر
