سیدعباس صالحی در این جلسه، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر حکیم شهید انقلاب اظهار کرد: ایشان به مساله شهید، شهادت و کنگرههای شهدا توجه خاصی داشتند.
وی گفت: دیدار ایشان با اعضای کنگرههای شهدا به طور پیوسته از اولین کنگره شهدای قم در ۱۳۷۳ تا نزدیک به ایام شهادتشان جریان داشت و مقید بودند که حتماً نشستی با کنگره شهدا داشته باشند یا پیام بدهند.
صالحی افزود: برای من این سوال مطرح بود که چرا رهبر شهید انقلاب تا این اندازه به مساله شهدا اهتمام داشتند؟ توجه ویژه ایشان به مساله شهدا، خاطرات شهدا، کنگره شهدا، تاریخ شفاهی هشت سال دفاع مقدس و مباحثی از این قبیل، چرا تا این حد برجسته بود؟
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: با شناخت اجمالی که امثال ما داشتیم، این مساله قاعدتاً فراتر از یک وظیفه اخلاقی، اجتماعی و تجلیل تلقی میشد (که البته آن هم جای خودش را دارد) اما اینکه چرا رهبر انقلاب تا این حد به این حوزه توجه داشتند برای من سوال بود و در نهایت به نظرم پاسخ را پیدا کردم.
به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، در معرض خطر هستیم
صالحی گفت: رهبر شهید انقلاب احساس میکردند کشوری هستیم که حتماً در معرض خطر قرار داریم و تعبیر «ایران تنها است» نیز در همین راستا قرار دارد البته این خطر به دلیل موقعیت جغرافیایی و استراتژیک ایران است و ربطی به جمهوری اسلامی ندارد.
وی افزود: برخی تحلیلها این است که ما با انقلاب، ایران را در معرض خطرات قرار دادیم در حالی که موقعیت طبیعی ژئوپلیتیکی ایران به گونهای است که علاوه بر اینکه خطر بحرانهای طبیعی داریم، با خطر تجاوز خارجی نیز مواجه هستیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: برای اینکه ایران بخواهد از خطر دور شود، رهبر شهید انقلاب به دو موضوع عنایت داشتند که یکی از آنها تقویت قدرت دفاعی ایران بود و ایشان روی این موضوع سرمایهگذاری کردند یعنی وضعیت ما در جنگ تحمیلی هشتساله را بررسی کردند، اینکه در چه شرایطی از تنگنا بودیم و حتی نخستین نیازها مثل سیم خاردار را به سختی میتوانستیم تهیه کنیم را مد نظر قرار دادند و برای حل آن مسائل چارهاندیشی کردند.
صالحی گفت: رهبر شهید انقلاب در این موضوع فقط رهبر نبودند بلکه واقعاً فرماندهی میکردند چراکه رهبری اشراف از بالا است اما ایشان در این موضوع فرماندهی کردند و مسیر تقویت قدرت دفاعی کشور را دنبال میکردند که ثمرات این رویکرد را بهطور خاص در جنگ ۱۲روزه و در جنگ رمضان دیدیم.
رهبر شهید انقلاب بر افزایش قدرت نرم جامعه ایرانی تمرکز داشتند
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: رویکرد دوم رهبر شهید انقلاب تمرکز بر قدرت نرم جامعه ایرانی بود چراکه به نظرشان میرسید جامعه ایرانی باید مشحون از روحیه استقامت، پایداری، دلاوری و ... باشد تا بتواند پشتوانهای برای مقاومت ملی باشد.
وی با تاکید بر اینکه دو بال قدرت دفاعی و قدرت مقاومت ملی در کنار یکدیگر میتوانند ایران را از خطر دور نگه دارند، افزود: بر همین اساس رهبر شهید انقلاب مشابه همان کاری که در حوزه دفاعی انجام میدادند، به صورت پیوسته فرماندهان را جمع میکردند و به کارها و حتی بحثهای ریز توجه میکردند، برآوردشان این بود که باید در «قدرت نرم ملی» ورود ویژه داشته باشند و راه ورود ویژهشان را هم از طریق شهدا پیدا کردند.
صالحی با اشاره به آیه «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ» گفت: همه بعد از مرگ حیات برزخی دارند و این مختص به شهدا نیست پس منظور از «احیا» سخن از حیاتی خاص و ویژه است که متفاوت با حیات برزخی است که همه بعد از مرگ دارند.وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: «عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ» که در آیه قرآن ذکر شده است جلوهای از حیات ویژه محسوب میشود که در این وصف آمده است.
وی گفت: در آیه از تعبیر «عِندَ رَبِّهِمْ» استفاده شده است؛ همه ما «إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» هستیم و در مسیر الیالله هستیم اما «عِندَ رَبِّهم» برای همه نیست. در این حیات ویژه، صرفا به طرف خدا حرکت نمیکنند بلکه به مقصد میرسند و در محضر حضرت حق هستند.
صالحی افزود: در محضر حضرت حق بودن یکی از ویژگیهایش این است که «یُرْزَقُونَ» هستند؛ رزق خاصشان را در آن محضر، به صورت پیوسته و بی انقطاع دریافت میکنند و این یکی از تجلیات «عِندَ رَبِّهِمْ» بودن است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: در ادامه آیه میخوانیم «فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ»؛ که یکی از جلوههای دیگر «عند رَبِّهم» است، برخوداری ایشان از شادمانی و طربناکی ویژه است از تفضل الهی که نصیبشان میشود.
برای امنیت روانی باید خط اتصال با شهدا یافت
صالحی گفت: بعد به این نکته میرسد؛ «وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ»؛ اگر انسانی، جامعهای یا ملتی میخواهد به امنیت روانی و مقاومت درونی و وجودی برسد باید خط اتصال با شهدا پیدا کند؛ چون اگر خط اتصال پیدا شود، پیام شهدا را دریافت میکند و بشارت ایشان تأثیر خودش را میگذارد و فضایی از امنیت، طمأنینه، آرامش و قوت قلب را به وجود میآورد.
وی افزود: با این برداشت از آیات، حدس میزنم که آقا احساس میکردند اگر بخواهیم جامعهای را درست کنیم که «أَلَّا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ» باشد به گونهای که حتی اگر دو قدرت اتمی هم به کشور حمله و رهبرشان را هم شهید کنند و... اما روز بعدش مردم بیایند و میدانها را پر کنند، راهش این است که خطی بین شهدا و جامعه وصل شود تا این پیام از شهدا برسد و به طور پیوسته، طمأنینه روانی جامعه ارتقا پیدا کند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: برداشت من از سرمایهگذاری خاصی که رهبر شهید انقلاب در مدت بیش از ۳۰ سال رهبریشان در ارتباط با مسئله خانواده شهدا، کنگره شهدا، تقریظنویسی بر کتابهای خاطرات دفاع مقدس، یاد شهدا و ... داشتند این بود که اقدامات آقا در این رابطه یکی از شئون رهبریشان بود نه اینکه صرفاً به عنوان انسانی که به شهدا علاقه دارد یا خاطرات دفاع مقدس را میخواند، قصد دارد تجلیل و تکریم کند یا اقداماتی انجام دهد.
صالحی گفت: این رویکرد ادامه راهبرد ایشان برای تقویت قدرت دفاع ملی و از شئون رهبری شهید خامنهای بود که نماد و ثمرات آن در اتفاقات یکساله اخیر ظاهر شد، به همین دلیل در سالهای رهبری ایشان کمتر موضوعی دیده میشود که با این بسامد، در گفتار، رفتار و مراودات ایشان برجسته باشد.
وی با بیان اینکه در ادامه دو نکته تکمیلی را مطرح میکنم، افزود: نکته نخست این است که خود ایشان، در دیداری که با برگزارکنندگان کنگره پیشین شهدای مازندران داشتند به تاریخ مازندران، جایگاه و نقش علویان و ... اشاره کردند که نگاه تاریخی به مازندران بود و سپس به چند نکته توجه دادند که طبیعتاً این کنگره هم علیالقاعده همان تعالیم را باید مورد توجه قرار داده و میدهد؛ نکته اول این بود که در آن دیدار ایشان فرمودند که لشکر مازندران «لشکر ویژه» بود و تفسیر خاصی از ویژه بودن آن داشتند، اینکه لشکرها برای برخی از عملیاتها آمادگی داشتند و برای برخی آمادگی نداشتند اما لشگر مازندران برای هر عملیات رزمی آمادگی داشت.وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: نکته دومی که به آن اشاره داشتند این بود که مازندران از همان اول انقلاب شهید داد؛ از شروع نهضت و انقلاب و مسائل اول پس از پیروزی انقلاب در شرق مازندران گرفته تا قضیه آمل و...
صالحی گفت: استانهای مختلف با انقلاب همراه بودند اما گاهی سه، چهار سال از مقطع انقلاب یک وقفه ایجاد میشد و بعد وارد دوره دفاع مقدس شدند اما استان مازندران ویژگیاش این است که راه شهادت را از انقلاب، بعد از انقلاب، دفاع مقدس، مقاومت در ایام مختلف، شهدای مقاومت و شهدای اخیر ادامه داد یعنی مسیر شهادت و شهدا در این استان تداوم دارد.
وی افزود: نکته سوم که رهبر انقلاب مطرح کردند این است که استان مازندران هم ارتشیهای نامآور دارد و هم سپاهیهای نامآور یعنی در دو رکن دفاعی ایران (ارتش و سپاه) سرآمدهایی دارند شبیه شهید شیرودی و غیره در ارتش و سردارانی برجسته در سپاه و بسیج.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: این نکتهها همچنان میتواند مدنظر کنگره سوم شهدای استان مازندران باشد که چطور میشود مسائلی را که ایشان به آن اشاره کردند را همچنان امتداد داد.
صالحی گفت: نکته دوم این است که دغدغههایی که رهبر شهید انقلاب در کنگرهها داشتند، باید مدنظر قرار گیرد، یکی از دغدغههای ایشان «اثرگذاری» بود ایشان بارها میگفتند اینکه چند کتاب منتشر کردیم مهم نیست اینکه چقدر خوانده شده، مهم است.
باید توجه بیشتری به اثربخشی تولیدات فرهنگی داشته باشیم
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: یعنی در کنار توجه به تعداد تولیدات به فضای اثرگذاری و تمهید اثرگذاری فکر کنیم و به نظر میآید که این دغدغه ایشان باید مورد توجه جدی قرار بگیرد.
وی افزود: پیشنهاد من این است (اکنون که کنگره با فرصت زمانی همراه است) هر پروژهای که میخواهد پیشنهاد شود «پیوست مخاطبیابی» داشته باشد؛ حتماً برآوردی از مخاطب داشته باشیم، در نظر بگیریم کاری که قصد انجام آن را داریم چه میزان مخاطب خواهد داشت و چطور باید بحث پیوست گروههای هدف آن را طراحی کنیم.
صالحی گفت: موضوع دیگر توجه به مخاطب نوجوان و جوان است، البته شرایط یک سال اخیر فضا را عوض کرده است و میدان جهاد از میدانی تاریخی به میدانی عینی تبدیل شده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: اینکه قدیمیهایی که خاطرات جنگ و جبهه دارند بنشینند دور یکدیگر، خاطرات را مرور کنند و دورهمی نسل دهه ۵۰ و ۶۰ برقرار شود مطلوب نیست.
با نسلهای نوجوان و جوانتر، گسست زبانی و نسلی داریم
صالحی اظهار کرد: براساس نگاه رهبر شهید انقلاب باید تداوم نسلی ایجاد و قدرت دفاعی درونی و ملی ایجاد کنیم و اگر نتوانیم نسلهای بعدی را درگیر کنیم آنگونه که باید اثرگذار نبودیم.
وی گفت: البته با شرایط جدید کار راحتتر شده است ولی واقعاً دغدغهای است که گاهی در کارهایمان درباره شهدا، دفاع مقدس و کنگرهها، با نسلهای نوجوان و جوانتر، گسست زبانی و نسلی داشتیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: نکته سوم قالبهای جذاب و هنری است؛ رهبر شهید انقلاب در دوره اخیر تأکید زیادی بر قالب هنر در این حوزه داشتند.
صالحی بیان کرد: نکته چهارمی که رهبر شهید بدان توجه داشتند مساله خانواده شهداست که با توجه به شرایط سنی آنها فرصت محدودی برای استفاده از این عزیزان داریم؛ باید در این کنگرهها از کسانی که باغ و بوستان پرورشی شهدا بودند استفاده جدیتر کنیم، اهتمام ویژهای برای اینکه خاطرات، نکات و تجلیل از والدین شهدا مورد توجه قرار گیرد، لازم است.
شهدای زن برای مقاومت ملی ما فرصتزا هستند
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مورد پنجمی که از صحبتهای دو دهه اخیر رهبر شهید برداشت کردم و بسامد تذکری بیشتری داشت، این بود که چطور برخی از اقشار خاص را مورد توجه قرار دهیم چراکه میتوانند الگوسازی کنند.
صالحی افزود: به عنوان نمونه حوزه زنان یکی از حوزههایی است که باید مورد توجه قرار گیرند؛ شهدای زن، فرصتی برای مقاومت ملی ما ایجاد میکنند در اتفاقات اخیر هم دیدیم که در میدانها، بخش قابل توجهی از حضور را زنان و خانمها داشتند و پایگاه و استمراربخش این حضور و تداوم بودند.
وی خاطرنشان کرد: یک نکته دیگر هم وجود دارد که شاید پربسامد نبود اما در کلمات ایشان میدرخشید توجه به کسانی است که اولین جرقهها را ایجاد کردند؛ در هر استانی شخصیتهایی هستند که آتشزنه اول بودند یا جزو آتشزنههای اول بودند، اینها هم ویژگی خودشان را دارند و میبایست مورد توجه ویژه قرار گیرند.
در این جلسه پیشنهادها و راهکارها برای برگزاری هر چه باشکوهتر کنگره شهدای استان مازندران به بحث گذاشته شد.
نویسنده:
منبع: ایرنا
