اهمیت جشنواره موسیقی نواحی ایران
مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این آیین اظهار کرد: جشنواره موسیقی نواحی، فقط جشنواره موسیقی نیست، موضوع اصلی آن، تقویت حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و بازتاب صدای زندگی مردم ایران است.
وی، جشنواره موسیقی نواحی را صدای متکثر ایران دانست و گفت: این رویداد، وحدت خود را نه در یک شکل شدن بلکه در کنار هم قرار گرفتن صداها، زبان‌ها، روایت‌ها و سنت‌های گوناگون پیدا می‌کند. هر نغمه محلی، تجربه‌ای زیسته از مردمان این سرزمین است که شادی‌ها، رنج‌ها، آیین‌ها، کار و سبک زندگی خود را در قالب موسیقی به نسل‌های بعد منتقل کرده‌اند.
شفیعی با اشاره به اهمیت حفظ میراث فرهنگی افزود: اگر نغمه‌های اقوام خاموش شوند، بخشی از حافظه فرهنگی ما نیز به فراموشی سپرده خواهد شد. بنابراین، نباید به موسیقی نواحی صرفا به چشم اجرای یک جشنواره یا برنامه‌ای چند شبه نگاه کرد. امیدوارم برنامه‌ریزی‌ها به گونه‌ای باشد که این رویداد، آغازی برای اجرای متکثر و مستمر موسیقی نواحی در سراسر کشور و نه فقط در کرمان باشد. امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که صداهای متنوع مردم عزیزمان شنیده شود.
معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: برگزاری هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی در کرمان می‌تواند نقطه عطفی برای توجه دوباره به این ظرفیت ارزشمند هنری باشد. در فراخوان این دوره، با نظر آقایان پیروز ارجمند دبیر جشنواره و بابک رضایی مدیرکل دفتر موسیقی، گرامیداشت پیشکسوتان و ارج نهادن به هنرمندان نامدار این عرصه، معرفی نسل جوان، معرفی استعدادهای جدیدی که آشنایی با آنها ضرورت دارد و شناخت گروه‌های توانمند، معرفی و بهره‌گیری از ظرفیت گروه‌های موسیقی اقوام مناطق مختلف کشور از اهداف این جشنواره است.
شفیعی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی گفت: از زحمات برگزارکنندگان برای میزبانی این جشنواره در کرمان که جایگاه اصلی برگزاری آن محسوب می‌شود، قدردانی می‌کنم و امیدوارم با حمایت مدیریت عالی، شاهد جشنواره‌ای باشکوه، در حوزه میزبانی و تنوع حضور گروه‌های نواحی باشیم و این رویداد آغازی برای توجهی دوباره و عمیق به ظرفیت‌های هنری کشورمان باشد.
انتظارات درباره برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در استان کرمان
محمدعلی طالبی استاندار کرمان نیز در این نشست اظهار کرد: جشنواره موسیقی نواحی را صدای هویت ایران می‌دانم. این موسیقی بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگ شفاهی ماست و آیین‌ها، زبان‌ها و شیوه زیست مردم در مناطق مختلف کشور، پیوند عمیقی با آن دارد.
وی با ابراز خرسندی از برگزاری جشنواره موسیقی نواحی به کرمان گفت: این استان با تنوع قومی، فرهنگی و جغرافیایی خود از شمال تا جنوب و شرق تا غرب، به یک ایران کوچک تبدیل شده است. کرمان دارای گسترده‌ترین پهنه جغرافیایی ایران است و موسیقی محلی آن نیز بازتاب‌دهنده همین تنوع شگفت‌انگیز است.
طالبی درباره انتظارات استان کرمان برای برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در این استان بیان کرد: انتظار ما این است که جشنواره در برگزاری چند روزه و اجرای موسیقی خلاصه نشود. این رویداد باید به یک جریان فرهنگی ماندگار برای شناسایی، ثبت، معرفی و انتقال میراث موسیقی نواحی به نسل جدید تبدیل شود.
استاندار کرمان گفت: حضور هنرمندان و گروه‌های مختلف از سراسر ایران در این جشنواره، فرصتی بی‌نظیر برای معرفی میراث جهانی، کویر، روستاهای هدف گردشگری، صنایع‌دستی، خوراک و سایر جلوه‌های فرهنگی کرمان است.
وی با اشاره به تحقق عدالت فرهنگی در جشنواره موسیقی نواحی افزود: در شورای سیاست‌گذاری نیز تأکید کردم که به دنبال آن هستیم تا کل استان تحت تأثیر برگزاری این جشنواره قرار گیرد. نباید فعالیت‌ها تنها به مرکز استان محدود شود بلکه جشنواره باید به شهرستان‌ها و مناطقی که پیشینه محلی غنی دارند، تسری پیدا کند تا مردم محلی نیز خود را صاحب این جشنواره بدانند.
حمایت از ظرفیت‌های فرهنگی، تولید محتوا درباره مشاهیر کرمان و پروژه‌های عمرانی-فرهنگی
شهباز حسن‌پور بیگلری نماینده مردم کرمان در مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست گفت: استان کرمان از ظرفیت‌های بسیار خوبی برخوردار است و اصلی‌ترین سرمایه ما، نیروی انسانی ارزشمند آن است که به این مهم توجه خوبی شده است.
وی افزود: سال‌های گذشته از مسئولان درخواست کردم که به موضوع تولید محتوا درباره فرهیختگان و مشاهیر کرمان بیشتر بپردازیم. شاید به عنوان کسی که ۴۰ سال در استان مسئولیت داشته‌ام، باید اعتراف کنم که در این زمینه کوتاهی کرده‌ایم. با این وجود، اقدامات امروز دولت، به ویژه تلاش‌های آقای پورمحمدی معاون سازمان برنامه و بودجه، در بحث «خواجوی کرمانی» بسیار ارزشمند است.
حسن‌پور بیگلری با اشاره به پروژه‌های شاخص فرهنگی بناهای تاریخی و مناطق ویژه در کرمان گفت: بنای گنبد جبلیه (قبه سبز، قبه صدری)، متعلق به ۹۰۰ سال پیش است و همچنان در کرمان سرافراز ایستاده است و پیشنهاد تبدیل ملک سلیمان به «اولین منطقه ویژه فرهنگی کشور» به دولت ارائه شده که در نوع خود بی‌نظیر است.
سیاست‌گذاری هجدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی
بابک رضایی مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست با گرامیداشت ۲۰ مهرماه روز حافظ و یاد سردار شهید حاج قاسم سلیمانی که اهل کرمان بود، گفت: سال گذشته زمانی که مسئولیت دفتر موسیقی را برعهده گرفتم، مقرر شد که هفدهمین جشنواره موسیقی نواحی را در استان هرمزگان برگزار کنیم اما متاسفانه با توجه به حادثه بندر شهید رجایی در این استان، جشنواره ناتمام ماند و پیش از هر چیز، لازم است یاد و خاطره جان‌باختگان حادثه بندر شهید رجایی را گرامی بداریم.
وی با اشاره به سیاست‌های هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی در کرمان به دبیری پیروز ارجمند که اصالتی کرمانی دارد، اظهار کرد: برای برون رفت از دور تسلسل برگزاری جشنواره‌ها، سال گذشته سمیناری یک روزه با حضور تمامی دست‌اندرکاران ادوار گذشته برگزار کردیم که خروجی‌های آن، شاکله و بنیان اصلی این دوره را شکل داد.
رضایی افزود: علی‌رغم تمام فراز و نشیب‌های ماه‌های اخیر در کشور، با تلاش همکارانم در انجمن موسیقی ایران و دفتر موسیقی و با حمایت معاونت هنری، برنامه‌ریزی‌ها نهایی شده است و هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی، از نهم تا چهاردهم آذرماه امسال، همزمان با میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) و روز مادر، در شهر کرمان برگزار خواهد شد.
مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین وظایف این نهاد، توجه ویژه به موسیقی فرهنگی است. معتقدم در همین شرایط دشوار اجتماعی و اقتصادی، روح این موسیقی در کشور زنده است. هنرمندان موسیقی نواحی در ماه‌های اخیر از جمله در ایام ماه رمضان و دیگر مناسبت‌ها در کنار مردم حضور داشتند و به تاب‌آوری اجتماعی کمک کردند. طی ۱۵ تا ۱۶ ماه گذشته، دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران بیش از هر دوره دیگری، میزبان و حامی هنرمندان این عرصه بوده است.
وی گفت: انتظار داریم هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی نه تنها نمایشگاهی از شایستگی‌های موسیقی فرهنگی ایران باشد بلکه به عنوان یک پل مطمئن در پیوند موسیقی با اقتصاد فرهنگ و گردشگری عمل کند. هدف ما این است که با بهره‌گیری از این رویداد، ظرفیت‌های بی‌نظیر استانی مانند کرمان را معرفی کنیم تا الگویی برای تحول بنیادین در حوزه‌های فرهنگی و اقتصادی سایر نقاط کشور شود. امیدوارم این جشنواره، گامی مؤثر برای تعالی جایگاه موسیقی نواحی در کشور باشد.
تحقق عدالت فرهنگی با میزبانی استان کرمان
حسین اسحاقی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان نیز در این نشست بیان کرد: خوشبختانه اتفاقات بسیار ارزنده‌ای در حوزه فرهنگ و هنر استان کرمان در حال رقم خوردن است و شعار سیدعباس صالح، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مبنی بر اینکه «ایران فقط تهران نیست»، به خوبی در این خطه عینیت پیدا می‌کند.
وی با قدردانی از برگزارکنندگان هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی در استان کرمان گفت: این استان از ظرفیت‌های بسیار غنی در حوزه رویدادهای فرهنگی، هنری و رسانه‌ای برخوردار است. در این دوره مدیریتی، توجه به فرهنگ و هنر به یکی از ارکان و پیشران‌های اصلی توسعه جامع استان تبدیل شده و کرمان طی دو سال اخیر به عنوان استانی رویدادمحور در مسیر پیشرفت‌های فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی حرکت کرده است.
اسحاقی با اشاره به اینکه براساس سیاست‌های دولت وفاق، فرهنگ و هنر اولویت اول توسعه در سطح استانی و ملی به شایستگی پیاده‌سازی می‌شود، اظهار کرد: جشنواره موسیقی نواحی پس از یکی دو سال تلاطم و جابه‌جایی میان استان‌های دیگر، با پیگیری‌های مستمر استاندار کرمان و همراهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بار دیگر به خاستگاه اصلی خود، یعنی دیار کریمان بازگشت. امیدواریم با هم‌افزایی همه‌جانبه، امسال هجدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی را به بهترین شکل ممکن و در شأن مردم شریف کرمان و فرهنگ اصیل ایران برگزار کنیم.
برنامه‌های اجرایی جشنواره موسیقی نواحی ایران
پیروز ارجمند دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی نیز در این نشست اظهار کرد: ایده برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در کرمان به دهه ۷۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که انجمن موسیقی کرمان تصمیم گرفت یکی از جشنواره‌های ملی را به این استان منتقل کند. در آن دوران، با درایت استاد محمدرضا درویشی، این جشنواره با موفقیت در کرمان تثبیت شد. پس از مدتی وقفه و جابه‌جایی، امروز با افتخار این جشنواره به خاستگاه خود، کرمان، بازگشته است.
وی گفت: تجربه حضور در دفتر موسیقی و تحصیل در رشته گردشگری با تز دکتری در حوزه گردشگری موسیقی، مرا به این نتیجه رساند که باید برای موسیقی نواحی، نسخه اقتصادی تعریف کنیم. بودجه‌های دولتی به تنهایی پاسخگوی عزت نفس و نیازهای هنرمندان این عرصه نیست. بر این اساس، رویکرد ما در این دوره، ادغام موسیقی با گردشگری در سه محور اصلی؛ کارگاه‌های ساخت ساز، احیای آیین‌های اصیل و برگزاری جشنواره‌های گردشگرپذیر است.
ارجمند با اشاره به برپایی کارناوال هنری افزود: طبق سنت جشنواره‌های بین‌المللی، جشنواره هجدهم موسیقی نواحی با «رژه هنرمندان» و اجرای موسیقی در مسیر میدان ارگ کرمان تا میدان گنجعلی‌خان آغاز می‌شود تا مشارکت عمومی افزایش پیدا کند.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی بیان کرد: جشنواره از نهم تا چهاردهم برگزار می‌شود. محل اصلی برگزاری، تالار فرهنگ و هنر کرمان است که در نظر داریم سالن اصلی موسیقی آن را به نام استاد «روح‌الله خالقی» نامگذاری کنیم. همچنین «کاروانسرای گنجعلی‌خان» میزبان بخش‌هایی از اجراها خواهد بود.
وی افزود: با هدف عدالت فرهنگی، هفت شهر استان کرمان میزبان رویدادهای جشنواره خواهند بود. برای نخستین بار، گروه‌های هنری با استفاده از کمپر به روستاهای پرجمعیت و مناطق عشایری سفر کرده و به اجرای مشارکتی با مردم محلی می‌پردازند.
ارجمند بیان کرد: بخش اصلی جشنواره، تمرکز بر حفظ اصالت‌ها و مقام‌های بومی؛ بازگشت به تک‌خوانی‌ها و گروه‌های کوچک سنتی با پرهیز از ارکستراسیون‌های غربی و حفظ اصالت منطقه است. تجلیل و مستندسازی از استادان مرجع هر استان از دیگر بخش‌های جشنواره است.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی با اشاره به بخش بین‌الملل و توجه به مسیر جاده ابریشم در این جشنواره گفت: با توجه به جایگاه تاریخی کرمان به عنوان بارانداز تجارت ادویه، از کشورهای حوزه جاده ابریشم (هند، پاکستان، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ارمنستان، عراق و کشورهای خلیج‌فارس) برای اجرا دعوت شده است.
وی، توجه به نسل جدید علاقه‌مند به موسیقی هویتی، با رویکرد ارائه بسته‌های حمایتی و مستندسازی آثار آنها، پذیرش نوآوری‌های هنرمندان در چارچوب حفظ اصالت‌ها و تمرکز بر گونه‌های آوازی نظیر شاهنامه‌خوانی، شروه‌خوانی و نظامی‌خوانی را از دیگر برنامه‌های جشنواره موسیقی نواحی برشمرد.
ارجمند با اشاره به مستندسازی گفت: ما به دنبال تولید محتوای ماندگار هستیم. تمام اجراها و سالن‌ها مستندسازی خواهند شد. با همکاری صدا و سیما و پلتفرم «شیدا»، پخش زنده و ضبط خاطرات و روایت‌های هنرمندان انجام می‌شود تا خلأهای آرشیوی دوره‌های قبل تکرار نشود. همچنین کتاب جشنواره و اعطای درجات هنری به برگزیدگان همزمان با رویداد صورت می‌گیرد.
وی تاکید کرد: دبیرخانه جشنواره موسیقی نواحی نباید محدود به ایام برگزاری باشد. هدف ما تبدیل این دبیرخانه به «مرکز مطالعات موسیقی نواحی ایران» است تا در طول سال به پژوهش، جمع‌آوری بانک اطلاعاتی و برگزاری رویدادهای کوچک‌تر بپردازد.
دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی بیان کرد: موسیقی نواحی ایران، سیمرغ موسیقی ملی ایران است؛ متنوع‌ترین و متکثرترین گونه موسیقایی که در یک پیکره واحد پرواز می‌کند. کرمان به دلیل تنوع فرهنگی به‌جز ترکمن، میزبان تمام اقوام ایرانی است، چهارراه فرهنگی ایران است و بهترین بستر برای این میزبانی است. امیدوارم با حمایت رسانه‌ها و همراهی استانداری، این رویاها را به برنامه‌هایی موفق تبدیل کنیم.
همچنین در این نشست از پوستر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی رونمایی شد.
هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی پاییز ۱۴۰۵ به دبیری پیروز ارجمند در کرمان برگزار می‌شود.
نویسنده:
منبع: ایرنا
